Radio Zandvoort: informatief interview met coördinator Yvonne over Hospicezorg door Hospice Haarlem

Gepubliceerd op 23 februari 2018
Yvonne Boots is een van de coördinatoren van Hospice Haarlem e.o. Tijdens een interviews bij Radio Zandvoort geeft zij uitleg over de liefdevolle zorg in het Hospice-huis en de mogelijkheden van de Hospicezorg bij de mensen thuis om de mantelzorger te ontlasten. Hospice Haarlem en omgeving, wordt gedragen door een team van ruim 100 goed opgeleide vrijwilligers. In hun werk worden de vrijwilligers begeleid door een professioneel team. De coördinatoren kijken graag met u en uw familie wat het beste bij u past in het Hospice-huis of bij u thuis.

Voor het volgende onderwerp zit Yvonne Boots aan tafel van Hospice Heemstede-Zandvoort-Haarlem. Dat kan Yvonne goed uitleggen, want Zandvoort heeft geen Hospice.

Hospice is een woord dat voor sommige mensen niet duidelijk is. Wat doet een Hospice?
Ik wil eerst even zeggen: dank je wel dat ik hier mag zijn en dat ik het uit mag leggen, want het is ontzettend fijn om aan mensen bekend te maken wat een Hospice doet en voor wie het is. Zeker ook voor de mensen in Zandvoort. Het Hospicehuis is gelegen aan de Zuiderhoutlaan in Haarlem en is ontstaan uit twee huizen eigenlijk. Er was een huis aan de Gierstraat in Haarlem en een huis aan de Dreef in Heemstede. Bijna drie jaar geleden is dat één huis geworden met zes plaatsen. In die kamers kunnen mensen verblijven aan het einde van hun leven. De laatste weken van hun leven en dan proberen we het voor hen zo aangenaam mogelijk te maken. Dus er is een Hospice Huis maar we hebben ook Hospicezorg voor de mensen thuis. Dat wil zeggen dat mensen thuis aan het einde van hun leven vaak verzorgd worden door mantelzorgers, door de wijkverpleging en ook door vrijwilligers van het Hospice. En dat wil ik als eerste eigenlijk zeggen: zonder vrijwilligers hebben wij geen Hospice. Hospice Haarlem heeft meer dan honderd vrijwilligers. Wij voelen ons daar heel erg rijk mee. Deze vrijwilligers dragen ons Hospice. Wij hebben vrijwilligers in de zorg, die worden daar speciaal voor opgeleid. Deze vrijwilligers geven zorg aan de mensen ín het Huis, maar dus ook bij de mensen thuis. Je moet je daarbij voorstellen dat zij de mantelzorg vervangen. Er komen verpleegkundigen in huis om de zorg te verlenen aan het eind van het leven, maar de mantelzorgers zijn vaak zo ontzettend overbelast en dan komen onze vrijwilligers thuis bij de mensen, zodat de echtgenoot of partner of wie er dan ook zorg geeft boodschappen kan doen of tennissen of.. Even eruit, even lucht. Het is zo ontzettend zwaar. Zeker die laatste weken van het leven. Dus we geven die zorg bij de mensen thuis en in het Hospicehuis.

Hoe kom je daar? Op een gegeven moment denkt iemand ‘het is op, ik kan niet meer’. Er zijn diverse redenen waarom het einde in zicht is, hoe kom je dan met jullie in contact?
Dat is een hele goeie vraag. Het gaat op een heleboel verschillende manieren. Daarom is het ook zo fijn dat ik het hier kan vertellen. Het kan gewoon via de familie, maar meestal gaat het via de huisarts of via de arts uit het ziekenhuis of via de wijkverpleging. Die denkt dan ‘dit is geen houdbare situatie meer thuis, er kan wel wat ondersteuning bij . Dan bellen ze ons; of ze weten ons vaak te vinden via de website. Die zal ik meteen even noemen: www.hospicehaarlemeo.nl. Als je daarop kijkt krijg je allerlei informatie over het Hospice en er is een hele mooie virtuele tour die je kunt bekijken en dan kan je ook bedenken ‘Hé dit is een huis waar ik wel de laatste periode van mijn leven door wil brengen’.

Wat gebeurt er dan in zo’n huis?
De mensen die komen krijgen een eigen kamer. We hebben op de benedenetage 3 kamers en op de bovenetage ook 3 kamers voor de gasten. En op beide etages is een huiskamer. Het is een Bijna-Thuis-Huis, de zorg is bijna net als thuis. We zeggen altijd ‘onze gasten (we noemen de mensen die bij ons komen gasten) die hebben het voor het zeggen en wij als vrijwilligers, laat ik het zo maar noemen, want de vrijwilligers zijn de mensen die de meeste zorg geven, laveren daar omheen. Dat is heel erg fijn. Dus de gast heeft het voor het zeggen. Op een gegeven ogenblik is het toch vaak de familie of zijn het vrienden die het meest dierbaar zijn voor de gast die dat over gaan nemen, die zorgen dat er niet te veel bezoek gaat komen. Maar in feite hebben wij niet zo veel regels. Alles kan. We hopen echt dat de gast de laatste periode van zijn leven het heel fijn kan hebben en goed ondersteund kan worden.

Is het zo dat je… je hebt honderd vrijwilligers, je hebt zes plaatsen, 24 uur per dag. Is er iemand die aanspreekbaar is?
Dat ben ik o.a., de coördinatie. We hebben een directeur, daaronder de coördinatie, we hebben de administratie en de schoonmaak, dat zijn de betaalde krachten en daaronder zijn al die vrijwilligers die de boel draaiende houden. Maar wij, als coördinatie, zijn altijd 24/7 op de achtergrond. En dat is ook heel belangrijk want de vrijwilligers moeten zich veilig voelen om het werk wat zij doen op een goeie manier te kunnen doen, dus zij moeten echt die steun krijgen van ons. En we hopen ook en zijn ervan overtuigd dat dat goed gaat.

Zijn dat allemaal verpleegkundigen?
Nee, nee, helemaal niet. Iedereen die zich er toe aangetrokken voelt om vrijwilliger te worden in het Hospice kan zich aanmelden. Je moet je voorstellen: het zijn niet allemaal vrijwilligers in de zorg. We hebben ook vrijwilligers die de tuin doen, die de boodschappen doen. Het is echt een huishouden. Er wordt elke dag vers gekookt op allebei de etages door de vrijwilligers. Zij doen ook de boodschappen voor de mensen en zij koken elke dag vers.
Wij hebben huisvrijwilligers die doen de was. Heel belangrijk is dat dat jij als gast een schone pyjama aan hebt. Hoe heerlijk is het om een schoon nachtjaponnetje aan te krijgen als je erg ziek bent. Daar wordt allemaal heel zorgvuldig mee omgegaan.

Wat doen de mensen zoal in het einde als ze daar zitten? Je komt daar binnen en je weet wat er gaat gebeuren en je bent niet dermate ziek zo van morgen is het afgelopen. Wat gaan mensen dan doen?
Nou dat is helemaal wat ze zelf willen. Het is trouwens heel erg verschillend. De ene keer zijn het wel mensen die binnen een paar dagen overlijden. Die zijn dan zó ziek, maar die willen niet thuis overlijden, dus dan is het van ‘goh, hebben jullie een plekje. Dat willen we zo graag bieden, dus dan komt iemand en die is dan soms al niet meer aanspreekbaar. Maar we hebben ook mensen die komen lopend binnen en die kunnen dan nog echt genieten van wat ik net al zei. Van het eten wat vers gekookt wordt. Die gaan af en toe met familie in de rolstoel nog even de Hout in. We zitten precies naast de Hout tussen Haarlem en Heemstede in, tegenover de voetbalvelden van HFC. Dat is ook wel grappig: als je iemand krijgt die erg van voetbal houdt of die vroeger bij HFC gevoetbald heeft, dan probeer je die kamer ook te krijgen. Zo zijn wij ook bezig, deze gast zou zo goed in deze kamer passen. Dus genieten van voetbal, genieten -op dit moment- van de Olympische Spelen in de huiskamer. En dan, in de loop van de weken, zie je ze ietsje zieker worden en dan blijven mensen wat vaker op hun kamer, tot het moment dat ze overlijden. En dan geven wij vaak ook de laatste zorg met de familie, met de vrijwilligers en dan kan je het heel mooi afsluiten met elkaar.

Hoe lang blijven mensen gemiddeld in het Hospice?
Ze zeggen als je een terminaalverklaring hebt zoals de dokter die afgeeft, dan mag je drie maanden in het Hospicehuis verblijven. En dat is lang, erg lang. We proberen te kijken, en dat is niet zo’n makkelijke taak, is deze gast op dit moment goed op zijn plek in ons Hospice. Want als je er te lang bent zie je zoveel mensen om je heen gaan en dat is niet fijn. Het is niet altijd goed in te schatten ook. Dus we zeggen altijd een paar weken, dat is mooi. Dan kun je genieten van wat het Hospice te bieden heeft en dat is dan ook net lang genoeg.

Jullie hebben zes plaatsen. Op zich is dat natuurlijk weinig brutaal gezegd. Maar dat is het. Dan zou je een wachtlijst moeten hebben van mensen die dood gaan. Dat is toch raar?
Dat is ook raar, maar het is wel de realiteit.


Maar dat kan dus, hoe lullig het ook is, maar je kan dus doodgaan op de wachtlijst?
Dat is ook een beetje wat ik net al vertelde. Als we weten dat iemand erg ziek is, maar nog wel even thuis kan blijven, dan doen wij er alles aan, met de arts, met de verpleging, met de familie, hoe kunnen wij deze mensen het beste begeleiden in de periode voor ze naar het Hospice komen. Dus 24-uurs-zorg thuis. En daarbij komen wij met onze vrijwilligers die uurtjes opvullen als er geen verpleging thuis is. 

Hospice aan huis?!
Hospice aan huis ja! En dat is mooi, als je dat een tijdje zo kan volhouden tot er een plekje komt in het Hospice, dan heb je een hele mooie cyclus.

Komen er nog meer plekken bij of dat nicht im Frage?
Nee, op dit moment nog niet. Dit huis is drie jaar geleden geopend en het is natuurlijk een hele organisatie om het goed draaiende te krijgen. Het loopt heel erg goed. We werken ook samen met het Hospice in Santpoort en een Hospice in Hoofddorp. Dus als we echt denken we hebben niet de mogelijkheid om op korte termijn iemand te plaatsen, dan hebben we ook overleg met elkaar waar deze gast het beste op zijn plek is. Want je wil niet dat iemand zonder ondersteuning thuis moet overlijden. We geven bv ook ondersteuning in bejaardentehuizen of in verzorgingstehuizen als mensen geen mantelzorgers om zich heen hebben dan proberen wij ook onze vrijwilligers daar af en toe naar toe te laten gaan. Ons doel is om niemand alleen te laten sterven. We zijn ontzettend afhankelijk van onze vrijwilligers en van mensen die ons Hospice steunen, want het is een stichting.

Het is een stichting ja, maar je hebt wel betaalde werknemers. Worden jullie gefinancierd door de gemeente?
Ja, dit jaar, wat ik weet van onze directeur, want die gaat daar over. Gelukkig heb ik daar als coördinator niet zo heel veel mee te maken. Ik weet dat Pauline ontzettend goed bezig is om fondsen te werven en ik meen dat we vanuit de gemeenten ook wel een aanvulling krijgen.

Er is een stuk zorg?
Er is een stuk zorg. En het is mooi om dat nog even te noemen, want dat is net als thuis.
Onze gasten die komen houden hun eigen huisarts en ook de verpleegkundigen – wij hebben een samenwerkingsverband met Zorgbalans – die komen in het Huis en die gaan ook weer weg als ze klaar zijn. Dat is dus ook net als thuis. En eigen huisarts, dat is vertrouwd.
Voor de mensen uit Zandvoort is het een beetje afhankelijk van de huisarts of de huisarts de zorg kan blijven geven omdat het toch wel een stukje rijden is naar Haarlem. Als het zo is dat de huisarts de zorg niet kan geven is dat helemaal geen beperking om in Haarlem opgenomen te worden, want dan hebben wij een eigen huisarts van het Hospice die de zorg over gaat nemen in goed overleg met de eigen huisarts. Dus dat kan ook. Het is geen reden dat als de eigen huisarts het niet kan doen dat iemand dan niet in het Hospice in Haarlem kan worden opgenomen.

Gezien de zes plaatsen en de wachtlijst, zijn er heel veel mensen die het graag willen? Hebben jullie daar inzicht in?
We merken op dat er veel mensen aangemeld worden. Het is heel erg belangrijk dat wij als coördinatoren met de artsen in overleg gaan: Dokter, in hoeverre is deze patiënt van u echt een patiënt voor het Hospice? Want als iemand te vroeg komt, dan betekent dat dat de wachtlijst stagneert. Dus het is heel belangrijk dat we heel goed samenwerken met de artsen m.b.t. wanneer iemand op zijn plek is in het Hospice om zo die wachtlijst zo kort mogelijk te maken. Als iemand dan even wat langer thuis kan blijven, heb je weer een plekje open op het moment dat het echt nodig is. Het is een beetje puzzelen, want we gunnen iedereen een plekje in het Hospice.

Dat begrijp ik wel, maar het is heel moeilijk om die keuze te maken omdat je zelf al zegt: maximum drie maanden, maar het kan ook twee dagen zijn. Maar ergens moet dat omslagpunt komen en je moet ook plek hebben.
We moeten ook plek hebben op dat moment. Het is erg veel overleg met de mantelzorgers, met de huisartsen. Want soms bellen de mantelzorgers op ‘het gaat niet meer thuis’ en dan moeten we toch overleggen met de huisarts ‘dokter vindt u dat dat ook zo is of wat kunnen we nog doen.

Als je dat overleg hebt, maar je huis is vol, dan houdt het op?
Dan houdt het op. En dan gaan we kijken, als het echt niet meer gaat thuis, of het dan mogelijk is om in een ander Hospice opgenomen te worden.

Logeerkamer?
Dat zouden we zo graag willen. We zouden er zo een etage op kunnen zetten.

Wil je uitbreiden?
Als het kan, natuurlijk. Op termijn wel. Dat is ook iets voor Pauline om dat met ons bestuur heel goed te overleggen. We hebben een heel fijn bestuur dat heel goed support.
Ik denk wel dat we die plekken ook vol zouden krijgen.
Gezien wat er achter ligt, de wachtlijstgesprekken met de huisartsen denk ik dat de behoeft er is.
Wat er ook nog speelt – we nemen dus mensen uit Haarlem en omstreken op – soms nemen we mensen op van verder, van wie de familie in Haarlem woont. Dus we krijgen zo ontzettend veel aanvragen.

Waar kunnen mensen kijken als ze iets meer willen weten?
Ze kunnen kijken op www.hospicehaarlemeo.nl. Ze kunnen bellen naar telefoonnummer 023-3034343 of 023-3034345 en dan krijgen ze mij, Yvonne Boots, of mijn collega Debby Ras aan de telefoon en dan gaan wij kijken wat er mogelijk is.

Bron: Radio Zandvoort

Luister het gehele interview


Warning: file_get_contents(http://soundcloud.com/oembed?format=js&url=https://soundcloud.com/user-760723656/hospice-haarlem-bij-radio-zandvoort&iframe=true): failed to open stream: Connection refused in /home/vhosts/hospicehaarlemeo.nl/httpdocs/nieuws/show.php on line 124